معرفی مرکز

مرکز تحقیقات سلامت معنوی:

سلامتی مقوله‌ای چندبعدی است، تحلیل مسائل و مشکلات مربوط به آن نیز باید برپایه بینشی ژرف و متقن از ابعاد وجودی انسان و لایه‌های حیات صورت گیرد. سلامت معنوی به عنوان یکی از ابعاد چهارگانه سلامت معرفی شده است و به عنوان یک حوزه مطالعاتی پذیرفته شده در ادبیات علمی جهان، توجه بسیاری از فعالان حوزه سلامت را به خود معطوف داشته و رشد روز افزون تولیدات علمی در این زمینه، حاکی از اهمیت روزافزون این موضوع در نگاه اهل تحقیق است

هرچند که صاحبنظران با توجه به مبانی انسان شناختی تعاریف متعددی از این حیطه سلامتی ارائه کرده اند، با این وجود هنوز اتفاق نظری در رابطه با تعریف سلامت معنوی وجود ندارد از جمله تعاریف موجود می توان به موارد زیر اشاره نمود:

سلامت معنوى برخوردارى از حس پذیرش، احساسات مثبت، اخلاق، و حس ارتباط متقابل مثبت با یک قدرت حاکم و برتر قدسى، دیگران و خود است که طى یک فرایند پویا و هماهنگ شناختى، عاطفى، کنشى و پیامدى شخصى حاصل مى آید.

از دیدگاه اسلام نیز این­گونه تعریف شده است که سلامت معنوی وضعیتی دارای مراتب گوناگون که در آن متناسب با ظرفیت­ها و قابلیت­های فرد، بینشها، گرایشها و تواناییهای لازم برای تعالی روح که همان تقرب به خدای متعال است فراهم میباشد، به گونه­ای که همه امکانات درونی به طور هماهنگ و متعال در جهت هدف کلی مزبور بکار گرفته میشوند و رفتارهای اختیاری درونی بیرونی متناسب با آنها نسبت به خدا، فرد، جامعه و طبیعت ظهور می­یابند.

مطالعات و آمارهای موجود افزایش چشمگیر بیماریهای جسمی، روحی و روانی و اجتماعی در جوامع امروزی را نشان می دهد از آنجا که سلامت معنوی بر تمامی ابعاد سلامتی موثر می باشد نه تنها از ایجاد بیماری های مختلف پیشگیری می­نماید بلکه در بهبود آن ها نیز نقش قابل توجهی دارد. علاوه بر آن سلامت معنوی می تواند شرایطی را در جامعه پدید آورد که سلامت اجتماعی فرد را نیز افزایش دهد. سلامت معنوی علاوه بر سلامت فرد بر سلامت خانواده و جامعه نیز تاثیرگذار است. این اثر تمامی گروه­های سنی را در بر می­گیرد.

علی رغم موارد مذکور متاسفانه در نظام سلامت  به صورت جدی به این موضوع پرداخته نشده است. از این رو ضرورت تدوین برنامه­ای جامع به منظور نهادینه کردن سلامت معنوی در نظام سلامت به وضوح احساس می شود. بدیهی است پرداختن به این مقوله توجه به سه حیطه شناختی، عاطفی و روانی- حرکتی را می طلبد.

توجه به جامعیت دین مبین اسلام و همه‌جانبه بودن مفهوم سلامتی از منظر اسلام و به ویژه اسلام ناب منبعث از آموزه‌های وحیانی و میراث ماندگار تعالیم معصومین (ع)، اهمیت پرداختن به حوزه سلامت معنوی در کشور ما به عنوان ام‌القرای جهان اسلام را دوچندان می سازد. از این رو، انتظار می‌رود جامعه علمی کشور در این عرصه، پیشگام و پیشتاز باشد.

یکی از مراکز تحقیقاتی است که در زیرنظر دانشگاه علوم پزشکی قم به فعالیت می پردازد.

با استفاده از معارف اسلامی به عنوان مهم‌ترین منبع معرفتی که گنجینه های باارزشی از آموزه­های مرتبط با سلامت معنوی می­باشند، می‌توان محتواهای ضروری جهت نهادینه کردن سلامت معنوی در نظام سلامت را تولید نمود.